Từ Golden Hills ở Đà Nẵng đến các dự án tồn đọng ở TP.HCM: Cách tiếp cận mới với nguồn lực đất đai
Việc UBND TP Đà Nẵng cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với Khu đô thị sinh thái Quan Nam - Thủy Tú (Golden Hills City) đánh dấu một bước ngoặt trong xử lý các dự án tồn đọng nhiều năm. Sau rà soát, dự án được xác định đáp ứng đầy đủ điều kiện theo nghị định 147 của Chính phủ, văn bản hướng dẫn cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các dự án kéo dài theo nghị quyết 29 của Quốc hội. Quyết định mới là cơ sở pháp lý để cơ quan nhà nước và nhà đầu tư nối lại toàn bộ chuỗi thủ tục về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và các quy trình liên quan.
Golden Hills City, với quy mô hơn 342 ha tại khu vực Tây Bắc Đà Nẵng, là một trong những đại dự án từng bị “đứng bánh” do vướng mắc kéo dài. Theo quyết định vừa ban hành, Công ty cổ phần Trung Nam được tiếp tục giao, cho thuê hơn 3,35 triệu m2 đất để triển khai dự án. Doanh nghiệp cho biết sẽ đẩy mạnh đầu tư trở lại nhằm đón đầu xu hướng dịch chuyển dân cư, việc làm về phía Tây Bắc thành phố. Về phía chính quyền, Đà Nẵng cho hay đến nay đã xử lý xong 1.984 trong tổng số 2.035 dự án, cơ sở nhà đất nằm trong diện phải tháo gỡ theo kết luận thanh tra, kiểm tra và bản án, cho thấy tốc độ xử lý đang được đẩy nhanh trên diện rộng.
Trong khi Đà Nẵng tận dụng khung cơ chế đặc thù từ nghị quyết 29 để gỡ vướng các dự án cụ thể như Golden Hills, TP.HCM lại lựa chọn xây dựng một bộ khung nguyên tắc xử lý mang tính xuyên suốt cho toàn bộ các trường hợp tồn đọng về đất đai. Tại hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Toàn Thắng nêu thực trạng số lượng lớn dự án kéo dài do chồng chéo pháp lý qua các thời kỳ, khó khăn trong xác định nguồn gốc, quyền sử dụng đất, thay đổi chính sách tài chính – quy hoạch, cùng với biến động thị trường và tranh chấp pháp lý. Trên cơ sở đó, thành phố xác lập 6 nguyên tắc để xử lý, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm đúng thẩm quyền, không hợp pháp hóa sai phạm và không để phát sinh sai phạm mới.
Cách tiếp cận của TP.HCM được xây dựng theo hướng phân định rạch ròi giữa hai vế: xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân vi phạm và tháo gỡ khó khăn cho dự án để không tiếp tục “đóng băng” nguồn lực đất đai. Thực tiễn được nhìn nhận không chỉ là vấn đề gỡ thủ tục, mà đòi hỏi góc nhìn tổng thể, thận trọng, cân bằng giữa kỷ cương pháp luật, quyền lợi nhà đầu tư, lợi ích nhà nước và cộng đồng dân cư. Trong bối cảnh đó, việc Đà Nẵng khơi thông một dự án lớn như Golden Hills theo cơ chế đặc thù, song song với TP.HCM siết chặt khung nguyên tắc xử lý, phác họa bức tranh chung: các đô thị lớn đang chuyển từ trạng thái để nguồn lực “đóng băng” sang chủ động tái cấu trúc dự án tồn đọng trên nền tảng pháp lý chặt chẽ hơn.
